Przyczyny powstawania raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest jednym z najczęściej występujących nowotworów u kobiet. Szyjka macicy jest elementem narządu płciowego żeńskiego.

Zbudowana jest z tkanki mięśniowej i tkanki łącznej. Część pochwowa szyjki macicy pokryta jest wielowarstwowym nabłonkiem płaskim, a wnętrze kanału jest wyścielone nabłonkiem jednowarstwowym gruczołowym.

Główną rolą szyjki macicy jest utrzymanie wewnątrz macicy rozwijającej się ciąży poprzez ścisłe zamknięcie kanału szyjki. Kanał szyjki ulega otwarciu w momencie porodu, poza tym momentem jest drogą dla plemników, chroni przed infekcjami, usuwa krew menstruacyjną oraz bierze udział w odczuwaniu przez kobietę orgazmu.

Głównym czynnikiem powodującym rozwój tego nowotworu jest wirus HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego o wysokim potencjale rakotwórczym, przenoszony drogą płciową.

Podstawowymi czynnikami ryzyka zakażeniem tego wirusa są:

– liczba partnerów seksualnych

– wczesny wiek inicjacji seksualnej

– seks analny

– obecność innych zakażeń przenoszonych drogą płciową

– osłabienie odporności oraz antykoncepcja hormonalna

Należy wziąć pod uwagę jeszcze inne czynniki ryzyka, takie jak: liczba porodów, niewłaściwa dieta oraz występowanie nowotworu w rodzinie.

Większość przypadków raka szyjki macicy występuje w krajach trzeciego świata.

Rak szyki macicy we wczesnych stadiach nie daje charakterystycznych objawów stąd też ważna jest profilaktyka oraz regularne wizyty u ginekologa. Najlepszym badaniem jest cytologia, która polega na zebraniu specjalną szczoteczką powierzchniowych komórek szyjki macicy. Badanie jest bezbolesne i krótkie. Cytologia jest najlepszą metodą wykrywania wczesnych postaci raka oraz zmian przedrakowych.

Ostatnim odkryciem w dziedzinie onkologii jest szczepionka przeciwko wirusowi HPV. Najlepiej, żeby była podana u dziewcząt poniżej 12. roku życia. Szczepionka zmniejsza ryzyko infekcji tym wirusem nawet o 75%, jest bezpieczna oraz ogólnie dostępna.

Do niespecyficznych objawów tego nowotworu możemy zaliczyć:

  • ból podczas stosunku
  • obfite upławy
  • ból w podbrzuszu
  • krwawienia w środku cyklu
  • inne nietypowe krwawienia z pochwy

Powstałe komórki atypowe wymagają powtórzenia cytologii po leczeniu przeciwzapalnym. Jeżeli jednak podejrzewa się zmiany przedrakowe lekarze zalecają wykonanie kolposkopii oraz oznaczenie DNA HPV.

W drugim etapie diagnostyki zaleca się:

  • pełne badanie lekarskie z uwzględnieniem węzłów chłonnych
  • badanie per rectum oraz per vaginam
  • podstawowe badania krwi i moczu
  • USG przezpochwowe oraz USG jamy brzusznej
  • biopsja

Metody leczenia zależą w głównej mierze od zaawansowania nowotworu w chwili rozpoznania. Jeżeli rak szyjki macicy nie przekracza średnicy 4cm, najlepszym rozwiązaniem jest operacja chirurgiczna. We wczesnej fazie wystarczy usunięcie samej szyjki macicy oraz węzłów chłonnych, jednak najczęściej stosuje się radykalne metody, czyli wycięcie macicy z usunięciem węzłów chłonnych miednicy. Po wycięciu macicy kobieta nie ma możliwości zajścia w ciążę.

Innym sposobem leczenia jest radioterapia, którą stosuje się najczęściej w zaawansowanych stadiach rozwoju nowotworu. Radioterapia polega na skierowaniu wiązki promieniowania jonizującego na nowotwór oraz otaczające go tkanki. Promieniowanie niszczy dzielące się chore komórki.

Radioterapia jest często metodą uzupełniającą po wycięciu chirurgicznym.

W leczeniu raka szyjki macicy stosuje się również chemioterapię, ale jest stosowana głównie jako uzupełnienie radioterapii.

Największym zagrożeniem życia jest zbyt późne rozpoznanie nowotworu oraz przerzuty do węzłów chłonnych oraz innych narządów. Innym czynnikiem mającym duży wpływ na poprawę rokowań ma odpowiedni ośrodek leczniczy ze specjalistyczną, doświadczoną kadrą.