Najgroźniejsze czynniki rakotwórcze

Na świecie rocznie umiera na raka nawet około ośmiu miliona osób. Nowotwory stały się chorobą, z którą mierzy się lub też być może będzie musiało się w przyszłości zmierzyć coraz więcej z nas. Warto zatem dowiedzieć się, jakie są najgroźniejsze czynniki, które mogą przyczyniać się do powstania raka w organizmie. Mając taką wiedzę, a jednocześnie unikając wymienionych aktywności, być może wielu z nas będzie w stanie uchronić się przed chorobą nowotworową.

Jednym z najczęściej wymienianych czynników mogących mieć wpływ na powstanie raka jest palenie tytoniu. I nie ma tutaj znaczenia, czy też palimy papierosy mocne, słabe, bez filtra czy też zawierające filtr. Tytoń pozostaje tytoniem i jako taki może mieć związek z powstawaniem chorób nowotworowych u wielu ludzi. Co warto jest w tym momencie zaznaczyć, mówi się tutaj nie tylko o wpływie palenia papierosów na rozwój raka płuc, z czym najczęściej są kojarzone, ale także nowotworu oskrzeli, gardła, jamy ustnej, warg, przełyku, trzustki, wątroby, żołądka, a nawet pęcherza moczowego. Wszystko to z powodu mutacji DNA jakie zachodzą w organizmie ludzkim z powodu palenia tytoniu. O wpływie papierosów na rozwój chorób nowotworowych może świadczyć choćby fakt, że w państwach, w których palenie objęte jest większymi restrykcjami, zachorowalność choćby na raka płuc zmniejszyła się.

Kolejna bardzo często stosowana używka również może być powodem powstawania raka. Chodzi oczywiście o alkohol, który być może mniej kojarzony jest z tą chorobą, ale badania wykazują, że może wpływać na rozwój nowotworów w takich narządach jak choćby krtań, przełyk, jama ustna, gardło czy wątroba. Obwinia się go również o zwiększenie ryzyka zachorowania na raka piersi. Co jest również niezmiernie ważne, alkohol wzmacnia negatywny wpływ tytoniu na ludzki organizm.

O szkodliwości trzeciego czynnika rakotwórczego mówi się od lat. Dotyczy on w szczególności krajów rozwiniętych, w których ludność ma dostęp do wielu rodzajów mocno przetworzonego pożywienia, często tłustego i niezdrowego. Chodzi oczywiście o otyłość, chorobę dwudziestego pierwszego wieku, która dotyka coraz więcej nie tylko starszych, ale także młodych osób. Nadmierna waga nie tylko może prowadzić do cukrzycy czy też chorób układu krążenia – okazuje się, że może również wpływać na powstawanie oraz rozwój nowotworów w najróżniejszych narządach. Wynika to przede wszystkim z tego, że otyłość może wpływać na zaburzenia hormonalne oraz wzrostu, co z kolei może mieć wpływ na rozwój raka. Zaznacza się również, że może doprowadzić do przewlekłego stanu zapalnego w organizmie danej osoby, co w niektórych przypadkach przyczynia się do powstawania nowotworów. Określa się, że otyłość może być przyczyną występowania części przypadków raka piersi, trzonu macicy, nerki, przełyku, okrężnicy, pęcherzyka żółciowego czy też odbytnicy. Dlatego też tak podkreśla się, jak ważna w życiu każdego człowieka powinna być aktywność fizyczna, unikanie tłustego, wysoko przetworzonego jedzenia i spożywanie jak największej ilości zdrowych pokarmów. Może nas to uchronić przed wieloma chorobami, również przed nowotworami.

Innym czynnikiem, który od kilku lat określa się jako rakotwórczy, jest promieniowanie słoneczne oraz nadmierne korzystanie z solarium. W tym wypadku to, na ile nasłonecznienie może mieć na nas negatywny wpływ zależy od indywidualnych właściwości każdego człowieka – chodzi tutaj przede wszystkim o zawartość melaniny w skórze. Dlatego też właśnie zaznacza się, że szczególnie powinny na siebie uważać osoby posiadające jasną karnację. Dodatkowo, im dłuższe narażenie na promieniowanie, tym większe są szanse na zachorowanie na raka skóry. Zaleca się, aby chronić swoją skórę przed dużą ilością słońca, szczególnie między godziną jedenastą a piętnastą. Brązowa opalenizna nie jest warta zdrowia i życia.

W temacie czynników rakotwórczych wymienia się również wirusy, a także zakażenia bakteryjne lub też pasożytnicze. Jako szczególnie niebezpieczne dla organizmu ludzkiego wymienia się przede wszystkim:

  • HBV, czyli wirus zapalenia wątroby typu B;
  • HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego (odpowiedzialny za raka szyjki macicy);
  • EBV, czyli wirus Epsteina-Barr;
  • RNA, czyli wirusy ludzkiej białaczki T-komórkowej typu 1 i 2.

Szczególnie dużo w ostatnich latach mówi się przede wszystkim o wirusie brodawczaka ludzkiego, czyli HPV. Wszystko ze względu na szczepionkę, która (podana młodym kobietom jeszcze przed rozpoczęciem życia seksualnego, gdyż to właśnie tą drogą wirus jest przenoszony) może sprawić, że organizm kobiety w ciągu kilku lat wyprodukuje specyficzne przeciwciała, które w skuteczny sposób ochronią ją przed działaniem tego wirusa, a w efekcie również przed spowodowanym przez niego nowotworem szyjki macicy.

Również azbest uważany jest za szczególnie niebezpieczny dla zdrowa oraz życia ludzi. Niestety, w przeszłości był używany często nie tylko w budownictwie, ale także przy wytwarzaniu cementu, różnego typu tekstyliów, okładzin hamulcowych, gontów dachowych czy też okrętów. Narażeni na jego działanie byli nie tylko robotnicy, którzy się nim posługiwali, ale także choćby osoby, które mieszkały w budynkach, przy których budowie go używano. Dlatego też już w latach dziewięćdziesiątych w wielu krajach Unii Europejskiej zabroniono jego wykorzystywania. Wciąż jednak są osoby, które albo były, albo też nadal są narażone na jego działanie.

Oczywiście, narażenie na wymienione wyżej czynniki rakotwórcze, mimo iż są one niezaprzeczalnie groźne dla naszego zdrowia, nie oznacza, że na pewno zachorujemy na raka. Co więcej, powstawanie nowotworu, czyli proces kancerogenezy jest niezwykle skomplikowany oraz wieloetapowy – w zależności od rodzaju nowotworu, może trwać od kilku miesięcy do nawet kilkudziesięciu lat. Na powstanie nowotworu mają wpływ zarówno kwestie predyspozycji genetycznych, jak i czynniki środowiskowe, w tym te wymienione wyżej.