Płynna biopsja w diagnostyce onkologicznej

Jak powszechnie wiadomo, w walce z rakiem najważniejsze jest jego jak najwcześniejsze wykrycie. Od tego może zależeć, jak długo będzie przebiegać leczenie, na ile będzie inwazyjne, a przede wszystkim jak duże są możliwości całkowitego wyleczenia.

Dlatego też sama diagnostyka onkologiczna ciągle się rozwija, dając coraz to bardziej innowacyjne oraz mniej inwazyjne metody wykrywania raka oraz monitorowania go w trakcie leczenia. Do jednej z najnowocześniejszych metod w tym zakresie należy właśnie płynna biopsja, czyli test CNI.

Badanie to zostało stworzone przez firmę Chronix Medical i jest dużym przełomem zarówno w kwestii profilaktyki nowotworów, jak i kontroli skuteczności leczenia, jakiemu poddawany jest pacjent. Warto na wstępie dowiedzieć się, czym w zasadzie jest płynna biopsja i czym różni się od tradycyjnej wersji tego badania. W wersji klasycznej, wykonywanej często w szpitalach, biopsję wykonuje się dzięki pobraniu materiału prosto z guza. Próbkę tę oddaje się do badania. Jest to metoda powszechnie uważana za bardzo skuteczną i dokładną, ale ma kilka podstawowych wad. Przede wszystkim, wykonywana jest już po pojawieniu się pierwszych niepokojących objawów, a także ma charakter bardziej inwazyjny, gdyż najczęściej pobierana jest chirurgicznie w trakcie operacji. Co więcej, część guzów może być umiejscowiona również w takim miejscu, że pobranie próbki okazuje się być niezwykle trudne. Z kolei nowoczesna płynna biopsja może być już wykorzystywana przy określaniu, czy nowotwór w ogóle występuje we krwi badanego. Również proces zdobycia próbki jest o wiele prostszy. Polega na pobraniu krwi badanego oraz analizie osocza – w ten sposób jesteśmy w stanie uzyskać informację o tym, czy w organizmie danej osoby obecne jest ctDNA (komórki nowotworowe w DNA). Płynną biopsję warto jest wykonać przede wszystkim w przypadkach, gdy dotarcie bezpośrednio do guza jest wyjątkowo niebezpieczne z powodu choćby umiejscowienia, gdy nie jest możliwe pobranie dostatecznej ilości tkanki lub też w przypadkach, kiedy chcemy mieć stały obraz występowania komórek nowotworowych w organizmie.

Kiedy można wykonać płynną biopsję? Po pierwsze, idealnie nadaje się w przypadkach badań przesiewowych nowotworów, dlatego też mogą ją wykonywać przede wszystkim osoby posiadające predyspozycje do zachorowania na raka choćby na podstawie przeprowadzonego wywiadu rodzinnego lub też badań genetycznych. Równie dobrze sprawdza się również w przypadkach osób pozostających w remisji. Drugą grupą osób, które mogłyby odnieść dużą korzyść z testu CNI są pacjenci już chorujący na różne typy nowotworu. Jest to idealny, a jednocześnie nieinwazyjny sposób na sprawdzenie postępów w leczeniu. Jeżeli wykonywane w określonych odstępach czasu wyniki płynnej biopsji zwiększają się, to oznacza to, że rodzaj wdrożonego leczenia nie jest odpowiedni dla danego chorego i należy go zmienić. W ten sposób unika się przedłużania męczących dla pacjenta, a niepotrzebnych chemioterapii czy innych rodzajów kuracji.

Szczególnie podkreśla się wartość płynnej biopsji w wykrywaniu choćby raka prostaty. W 2015 roku zostały przeprowadzone badania, które wykazały, że w przypadku Testu Raka Prostaty czułość testu CNI wynosi aż 95%. Płynna biopsja nazywana jest również „testem drugiej opinii” w przypadku wykrywania raka piersi u kobiet w najróżniejszym wieku. Wskazaniem do wykonania tego badania jest przede wszystkim wykrycie niepokojących zmian nowotworowych w trakcie samobadania piersi, USG czy w mammografii. Jego zadaniem w takich wypadkach jest choćby pomoc w określeniu, z jakim typem nowotworu walczy chory. Inną grupą kobiet, której zaleca się testy CNI są osoby stosujące antykoncepcję hormonalną, u których w rodzinie wystąpiły przypadki raka piersi. Skorzystać z niego mogą również kobiety, w których rodzinach któraś z krewnych zachorowała na raka piersi przed ukończeniem pięćdziesiątego roku życia lub też chorowały na niego osoby bardzo bliskie – matka lub siostra. To innowacyjne badanie może dostarczyć cennych informacji lekarzowi, który w efekcie w porę wyśle pacjentkę na niezbędne badania i leczenie.

Warto dowiedzieć się również, jak samo w sobie przebiega to nieinwazyjne badanie. Na pierwszym etapie pobiera się próbkę krwi od pacjenta i poddaje się ją procesowi oddzielania samego osocza, które będzie w późniejszym etapie poddawane testom. Potem fragmenty DNA przewożone są do siedziby firmy Chronix, w której to są analizowane przez specjalistyczny zespół. Na dalszym etapie wyniki są analizowane i porównywane z bazą danych firmy. Jeżeli wykryte zostaną jakiekolwiek nieprawidłowości, będą natychmiast zaznaczone i przedstawione w łatwej do zrozumienia formie. Całość procesu od momentu pobrania krwi od pacjenta do przekazanie wyników zajmuje od siedmiu do dziesięciu dni. Co należy jednak podkreślić, próbki pobierane są wyłącznie w autoryzowanych punktach pobrań. Dodatkowo, w przypadku osób, u których wykryje się nowotwór i wdroży odpowiednie leczenie, zaleca się powtórzenie badania już w trakcie terapii w celu sprawdzenia jej skuteczności.

Płynna biopsja to metoda niezwykle złożona technicznie oraz trudniejsza od klasycznej biopsji, ale równocześnie dająca dokładne wyniki bez ingerencji chirurgicznej. Pozwala na wykrycie raka szybko oraz bezboleśnie, w efekcie czego wdrożenie leczenia nastąpić może o właściwym czasie. Dodatkowo, może być również podstawą do stwierdzenia, czy dane leczenie na pewno przynosi spodziewane skutki i czy nie trzeba ewentualnie zaproponować choremu odmiennej terapii, która pozwoli mu wrócić do zdrowia szybciej i w sposób o wiele łatwiejszy oraz skuteczniejszy. Co więcej, pozwala również w dużym stopniu odkryć przyczynę powstania nowotworu i zbadać jego podłoże genetyczne. Dzięki temu możliwe jest z kolei dobranie terapii, która najlepiej będzie walczyć z daną odmianą raka.

Nowoczesna medycyna i postęp w zakresie diagnostyki oraz leczenia nowotworów sprawia, że możemy coraz lepiej chronić się przed tą wciąż śmiertelną chorobą. Warto jest korzystać z tych innowacyjnych zdobyczy, aby szybko wykryć raka rozwijającego się w naszym organizmie, a potem skuteczniej z nim walczyć. Płynna biopsja jest właśnie jedną z takich zdobyczy, która dostępna jest już również dla polskich pacjentów na terenie całego kraju.