Edukuj się

Rak jelita grubego to w krajach europejskich drugi, po raku płuca u mężczyzn i raku piersi u kobiet, najbardziej rozpowszechniony typ nowotworu. Rozwija się powoli, zwykle kilkanaście lat, głównie z polipów. Początkowo niewielkie polipy powstają ze zmutowanych komórek nabłonka jelita grubego. Niektóre z nich rozrastają się nadmiernie, zachodzą w nich kolejne mutacje, aż w końcu rozwija się nowotwór, przyjmując w pierwszej fazie formę łagodnych zmian, czyli gruczolaków. Ich usunięcie skutecznie zapobiega ich przekształceniu w inwazyjnego raka, zaś wykrycie początkowego stadium nowotworu złośliwego daje szansę na całkowity powrót do zdrowia. Stąd tak ważne jest odpowiednio wczesne wykrycie choroby.

Według badań przeprowadzonych przez naukowców  ryzyko tworzenia się polipów rośnie. Ocenia się, że co czwarty człowiek po 50 roku życia ma w tym wieku zmiany przednowotworowe. U około 5 proc. osób z tej grup polipy przerodzą się w nowotwór złośliwy. Najwięcej przypadków raka jelita grubego jest diagnozowane u osób, które skończyły 65 lat.

W amerykańskich badaniach u młodych osób stwierdzano najwyżej jedną łagodną zmianę w obrębie jelita grubego, u starszych dwukrotnie więcej. Gruczolaki tworzą się w nieco młodszym wieku i nieco częściej u mężczyzn niż u kobiet. Z upływem czasu podatność mężczyzn na raka jelita grubego staje się coraz wyraźniejsza. W starszym wieku mają oni dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania niż kobiety. Takie wnioski płyną także z badań przeprowadzonych na terenie Polski, którymi objęto osoby między 40 a 66 rokiem życia.

Dlatego też tak ważna jest profilaktyka zdrowotna, ponieważ pomimo braku objawów pozwala wykryć początki choroby nowotworowej.

Do wykrycia nowotworu jelita grubego stosuje się aktualnie trzy metody. Najprostszą z nich jest test na krew utajoną w stolcu (FOBT). Jeśli badanie to wykonywane jest co roku, spadek umieralności wynosi 33 proc., jeśli co dwa lata – zaledwie 6 proc. Według brytyjskich danych testy FOBT średnio tylko u dwóch na sto osób dają pozytywny wynik, ale nie jest on jeszcze równoznaczny z rakiem jelita grubego. By zdiagnozować dokładnie przyczynę obecności krwi w stolcu potrzebna jest kolonoskopia, czyli wziernikowanie całego jelita grubego (w odróżnieniu od sigmoidoskopii, czyli wziernikowania odbytnicy i esicy).

Przeprowadzone przez naukowców badania wskazują, że kolonoskopia z ewentualną polipektomią, wykonywana raz na 10 lat, stanowi najbardziej skuteczną metodę badania przesiewowego w raku jelita grubego prowadzącą do zmniejszenia zapadalności na RJG o 76-90% oraz zmniejszenie śmiertelności o 69%. (Epidemiologia i profilaktyka raka jelita grubego w Polsce).

Epidemiologia raka jelita grubego

Profilaktyka raka jelita

O badaniu kolonoskopowym

Znieczulenie podczas kolonoskopii